در این کیستان نیز، از شخصیت های علمی، شعرا، مشاهیر، بزرگان علمی و دینی و چیستان خانواده یاد شده است. این کیستان نسبتا ساده است و بیشتر برای کودکان آموزنده است.
1- او یکی از الگوهای جاویدان است که تمام خوبی ها را به تنهایی دارد هم مقام عصمت و پاکی و هم علم و معرفت. او از مجاهدین در راه خداوند محسوب می شود و بیت الاحزان محل ناله های مظلومانه ی اوست او کیست؟
2- او یکی از زنان است که در قرآن از او به بزرگی یاد شده او در محیط فاسدی زندگی می کرد و هرگز تحت تاثیر تبلیغات طاغوت زمان قرار نگرفت او به خاطر پایداری در دین مورد خشم همسرش قرار گرفت و در آخرین لحظات زندگی خود در حالی که سنگ بزرگی بر روی سینه اش قرار گرفته بود و به وسیله ی همسرش شکنجه می شد، رو به سوی خداوند فرمود: پروردگارا! خانه ای بهتشی برایم آماده نما و مرا از دست ظالمین نجات بده و لحظه ای بعد به شهادت رسید. او کیست؟
3-
| کاشفم کاشفی اروپایی | شهرتم، شهرتی است دنیایی |
| من ز نام آوران طب هستم | وزنه ای در جهان طب هستم |
| کشف میکروب ز کارهای من است | کار پر ارج و پر بهای من است |
| کشف میکروب هاری | بوده از کشفیات من آری |
| یک انیستیتو هست در تهران | نام من را نهاده اند بر آن |
| خدمت من به طب نمایان است | خدمتی که واقعا درخشان است |
| نورانی شد چراغ دانش من | گل ببارد ز باغ دانش من |
| کودک هوشمند ایرانی | کیستم من؟ بگو اگر دانی |
4-
| کیستم من ادیب و شاعره ام | بیشتر در پی مناظره ام |
| من زنی شاعر و سخندانم | شاعری از دیار ایرانم |
| بیشتر شعرهای من پند است | گاه تلخ است و گاه چون قند است |
| مثل شعری که با تکبر و ناز | سیر یک روز طعنه زد به پیاز |
| یا سخن گفتن عدس با ماش | وقت پختن میان دیگ آش |
| شعرهایم روان و شیرین است | یکی از شعرهای من این است |
| “کودکی کوزه ای شکست وگریست | که مرا پای خانه رفتن نیست” |
| کیستم من؟ بگو اگر دانی | پی به نامم ببر به آسانی |
5-
| از طبیبان خوب ایران بود | عالم و شاعر و سخندان بود |
| او نه تنها پزشک بود و طبیب | بلکه در چند فن نداشت رقیب |
| مثلا فیلسوف دوران بود | همچنین شاعری سخندان بود |
| در زبان عرب مهارت داشت | مدتی رغبت سیاست داشت |
| مانده از او کتاب ها بر جا | مثل قانون یا کتاب شفا |
| برخی از این نوشته ها عربی است | گفته هایش پزشکی و ادبی است |
| چند قرن است این پزشک شهیر | که به دوران نداشته است نظیر |
| شده مدفون به شهری از ایران | آرمیده است در کجا، همدان |
| کیست نامش، بگو اگر دانی | پی به نامش ببر به آسانی |
6-
| من کیم شاعری ریاضیدان | نامبردار در تمام جهان |
| آنچه مشهور از صفات من است | اسم و رسم رباعیات من است |
| در رباعی کسی به من نرسد | هیچ شاعر ز، مرد و زن نرسد |
| ترجمه گشته این رباعی ها | به زبان های زنده ی دنیا |
| انگلیسی، فرانسه، آلمانی | روسی و ژاپنی و لبنانی |
| لیک باشد به هر کس معلوم | هنر من ریاضی است و نجوم |
| روز و شب بهر کسب هر مجهول | ماه و خورشید و اختلاف فصول |
| کار من بود در رصدخانه | یا که تحقیق کنج خانه |
| بس رسالات کرده ام تنظیم | مثل نوروز نامه و تقویم |
| خفته ام به خاک نیشابور | شهر عطار شاعر مشهور |
| کیستم من؟ بگو اگر دانی | پی به نامم ببر به آسانی |
7- من سرمایه دار زمان حضرت موسی هستم که در اثر نافرمانی و گناه مورد خشم خداوند قرار گرفته و دارایی ام نابود شد من کیستم؟
8-پیامبری که در جنگ با هوای نفس پیروز شد و توانست خود را از موقعیتی سخت نجات دهد و روح خود را آلوده به گناه نکند رمز موفقیت او پناه بردن به خدا و درک موقعیت و منزلت خود در درگاه خداوند می توان نام برد او کیست؟
9- در داستان زندگی این پیامبر می خوانیم که در جنگ سختی که هیچ کس حاضر به مقابله و جنگیدن با جالوت نبود پا پیش گذاشت و توانست به قدرت و اراده ی الهی او را از بین ببرد او کیست؟
10- نوجوانی 12 ساله که جان و هستی خود را در گرما گرم جنگ روز عاشورا فدای عموی بزرگوار خود کرده در پاسخ امام حسین که فرمود: مرگ و شهادت را چگونه می بینی؟ عرض کرد، شهادت برایم از عسل شیرین تر است او کیست؟
11- یکی از یاران پیامبر که عمری طولانی داشت و در زمان امام باقر (ع) زندگی می کرد او اولین زائر امام حسین (ع) محسوب می شود. او کیست؟
12- پدر و مادری دارای یک پسر و دختر هستند دختر آن ها با پسری ازدواج می کند و حاصل این ازدواج یک پسر می شود و پسرشان با یک دختر ازدواج می کند و حاصل ازدواجشان یک دختر می شود. حالا بگویید در این مجموعه خانوادگی، چند پدر، چند مادر، چند پسر و چند دختر وجود دارد؟
13- کدام نام است که اگر حرف آخرش را برداریم نام یکی از فصل های سال می شود و اگر دو حرف آخرش را برداریم نام دیگر قیمت می شود؟
14- شخصی به فرزند خود گفت: آیا من پدر تو نیستم او گفت: نه من پسر تو نیستم و برادر او گفت: آیا من برادر تو نیستم او گفت: نه من برادر تو نیستم، نسبت آن شخص با فرزندش چه بود؟
15- حسن پدر حسین و جسین پدر علی است اگر تقی فرزند حسن باشد چه نسبتی با علی خواهد داشت؟
16- او فرزند پدر و مادرم است ولی نه برادرم هست و نه خواهرم او کیست؟
17- دو نفر از جایی عبور می کردند کسی پرسید شما چه نسبتی با هم دارید یکی از آن ها جواب داد این مرد دایی پسر عمه ی من است حال چه نسبتی با او دارد؟
18- کسی بالای سر جنازه ای گریه می کرد پرسیدند با مرده چه نسبتی داری گفت برادر زنش دایی من می شود او کیست؟
19- مادر خواهر زاده چه نسبتی با برادر مادر دارد؟
20- هم در دهان است، هم از نام های دختران، هم نام پرنده و هم نام یک گل زیباست؟
پاسخ ها را در انتهای صفحه می بینید.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
پاسخ
1- حضرت زهرا (س)
2- آسیه همسر فرعون
3- لوئی پاستور
4- پروین اعتصامی
5- ابو علی سینا
6- حکیم عمر خیام
7- قارون
8- حضرت یوسف (ع)
9- حضرت داوود (ع)
10- حضرت قاسم
11- جابربن عبدالله انصاری
12- سه پدر، سه مادر، سه پسر و سه دختر
13- بهاره
14- پدر و دختر
15- عموی اوست
16- خودم
17- پدرش
18- پدرش بود
19- خواهر و برادر
20- مینا
تهیه و تنظیم: سمیه مظفری
برگرفته از کتاب “چیستان و معما!”، تالیف: علی حیدری، انتشارات فانوس دانش.
