نوعی از اسهال که با دو گاز معده نوزاد خالی شود، از موارد نادر است و احتمالا زمانی رخ می دهد که کودک دچار اسهال حاد و شدید شده باشد. والدین در مورد تمام حرکات و رفتارهای نوزاد مثل تغذیه، خواب و مدفوع او، حساس و نکته بین هستند. چون نوزاد نمی تواند علت گریه خود را بیان کند، والدین بایستی تک تک رفتارهای نوزاد را زیر نظر بگیرند در مواردی حتی بر روی میزان شل بودن مدفوع، نوع، رنگ و جزئیات مواد دفعی نوزاد، دقت بیشتری نشان دهند.
بسته به این که نوزاد شیر مادر، شیر خشک یا غذا مصرف می کند، بافت، رنگ و بوی دفع او نیز متفاوت خواهد بود. مدفوع نوزادان نسبت به بزرگسالان شل تر است. اگر هر از گاهی نوزاد مدفوع شلی دارد مساله غیر عادی نیست. با این حال اگر مدفوع به یکباره خیلی شل یا خیلی آبکی، مکرر و به مقدار فراوان باشد احتمالا کودک دچار اسهال شده است.
علت اسهال نوزادان
اسهال نوزادان می تواند به علت تغییر و پرهیز در رژیم غذایی تا عفونت روده ای باشد. هر یک از عوامل زیر می تواند سبب اسهال در نوزادان شود:
- عفونت ویروسی، باکتریایی یا انگلی می تواند باعث اسهال شود. مصرف غذا و آب آلوده و حتی لمس سطوح آلوده و در نهایت بردن دست آلوده به دهان، سبب اسهال می شود.
- خوردن غذاهایی که نوزاد به آن ها آلرژی یا حساسیت دارد. پروتئین شیر معمول ترین غذای آلرژی زا است. دیگر غذاهای آلرژی زا شامل تخم مرغ، بادام زمینی، سبوس، گندم و ماهی است.
- نوشیدن مقدار زیاد آبمیوه
- مصرف مواد سمی
- عفونت گوش که ممکن است عامل ویروسی یا باکتریایی داشته باشد.
برای جلوگیری از اسهال اهمیت دارد که دست های خود را مکرر بشویید خصوصا قبل و بعد از غذاخوردن، بعد از تعویض پوشک و حتی بعد از حمام کردن حتما دست های خود را بشویید. محیط حمام و آشپزخانه را تمیز نگه دارید و همواره غذای سالم بخورید.
نشانه های اسهال نوزادان
اسهال بالانس طبیعی آب و نمک (الکترولیت ها) را در بدن تغییر می دهد. زمانی که مقدار زیادی آب و الکترولیت در نتیجه اسهال از دست می رود، بدن نوزاد دچار خشکی یا دهیدراته می شود. خشک شدن بدن نوزاد می تواند خیلی سریع بین یک یا دو روز بعد از شروع اسهال اتفاق بیفتد، و این مساله بسیار خطرناک است.
اگر علایم زیر را مشاهده کردید نشانه خشک شدن بدن نوزاد است:
- کم شدن ادرار کمتر از مقدار معمول (پوشک نوزاد کمتر خیس خواهد شد)
- کج خلقی
- دهان خشک
- نداشتن اشک زمان گریه
- خواب آلودگی و بی حالی غیر معمول
- خالی شدن و فرورفتگی بالای سر نوزاد
- پوست انعطاف طبیعی خود را ندارد. (زمانی که با ملایمت روی پوست فشار می آورید، سپس دست خود را بر می دارید، پوست، ارتجاع و انعطاف لازم برای برگشت به حالت قبل را نخواهد داشت.)
- استفراغ
با مشاهده هر یک از علایم بالا، به پزشک مراجعه کنید.
اگر نوزاد کمتر از 6 ماه دارد و اسهال شده است یا 3 نشانه زیر را مشاهده کردید به پزشک مراجعه کنید:
- تب 38 درجه سانتی گراد یا بالاتر
- دردهای شکمی
- مشاهده خون یا چرک در مدفوع یا مدفوع تیره، سفید یا قرمز
درمان اسهال نوزادان
پزشکان معمولا مصرف داروهای ضد اسهال بدون نسخه را برای کودکان توصیه نمی کنند. پزشک معمولا آنتی بیوتیک را برای عفونت باکتریایی یا داروی ضد انگلی را برای عفونت های انگلی تجویز می کند.
نوزادانی که اسهال شدید دارند و دچار خشکی شده اند نیاز به تزریق سرم در بیمارستان دارند.
اگر نوزاد استفراغ نمی کند تغذیه با شیر مادر یا شیر خشک را ادامه دهید.
پزشک ممکن است محلول اُ آر اس را برای کودک تجویز کند. اُ آر اس یا محلول هایی که کم آبی بدن نوزادان را جبران می کنند، می توانید از داروخانه تهیه کنید.
از دادن نوشیدنی های شیرین مثل نوشابه، آبجو زنجفیلی، آب قند و آبمیوه های غلیظ خودداری کنید. نوشیدنی های شیرین آب بیشتری را از بدن خارج می سازند و اسهال را وخیم تر می کنند.
پزشکان توصیه می کنند که غذاهای جامد به نوزادان مبتلا به اسهال خورانده شود. متخصصین می گویند در هنگام اسهال، نوزاد بایستی تغذیه معمول و سالم داشته باشد که شامل لیستی از کربوهیدرات ها مثل نان، حبوبات و برنج، گوشت های کم چرب، ماست، میوه و سبزیجات است. با داشتن رژیم غذایی کامل و سالم، نوزاد در زمان کوتاهتری بهبود می یابد.
سعی کنید ماستی به نوزاد بخورانید که غنی شده با لاکتوباسیلوس یا میکروب مفید زنده است.
در هنگامی که نوزاد اسهال است بی حال و بهانه گیر می شود بنابراین نیاز است که والدین صبر و حوصله بیشتری به خرج دهند، پوشک نوزاد را زود به زود تعویض کنند و بیشتر به او محبت کرده و او را در آغوش بگیرند.
ترجمه و تحقیق: سمیه مظفری
مطالب مرتبط:
- افزایش حداکثری قد کودکان و نوجوانان
- اولین روزهای تولد – قسمت اول
- اولین روزهای تولد – قسمت دوم
- اولین روزهای تولد – قسمت سوم
- اولین روزهای تولد – قسمت چهارم
- نکاتی ساده و مؤثر در مورد رفتار با کودکان (قسمت چهارم)
