روش های کمک باروری یا ART چیست؟
ART گروهی از روش های مختلف است که برای باروری به کار می رود. در ART تعدادی تخم از بدن زن گرفته می شود. تخم ها با اسپرم لقاح می یابد سپس جنین ها به بدن زن منتقل می شوند.
موفقیت روش های کمک باروری به چه عواملی بستگی دارد؟
درصد موفقیت روش های کمک باروری به عوامل بسیاری بستگی دارد برخی از این عوامل شامل موارد زیر است:
- سن والدین
- علت ناباروری
- پیشرفتگی و تکنولوژی به کار رفته در مرکز ناباروری
- نوع روش ناباروری
- تخمک تازه یا فریز شده باشد
- جنین تازه یا فریز شده باشد
نرخ موفقیت روش های ART در آمریکا در سال 2006 که منجر به تولد جنین زنده می شود به شرح زیر است:
در زنان زیر 35 سال 39%
در زنان 35 تا 37 ساله 30%
در زنان 37 تا 40 ساله 21%
در زنان 41 تا 42 ساله 11%
ART می تواند وقت و هزینه زیادی را صرف کند. اما به زوجین امکان بچه دار شدن می دهد. پیچیدگی ART چند جنین گذاشتن در بدن مادر است اما این مشکل را با روش های دیگر می توان برطرف کرد.
روش های مختلف ART چیست؟
لقاح جنین در آزمایشگاه یا IVF
در IVF جنین را در خارج از بدن مادر لقاح می دهند. IVF موثرترین روش ART است و اغلب برای زنانی انجام می شود که لوله فالوپ مسدود شده است یا مرد اسپرم بسیار کمی تولید می کند. پزشک داروهایی به زن می دهد تا تخمدان بتواند چندین تخمک را آزاد کند. فقط یک بار از زن تخمک رسیده گرفته می شود. تخمک ها در آزمایشگاه با اسپرم مرد لقاح داده می شود. سپس بعد از 3 تا 5 روز جنین سالم در رحم زن قرار داده می شود.
انتقال تخم لقاح یافته به لوله فالوپ یا ZIFT
این روش شبیه روش IVF است. تخم در آزمایشگاه لقاح می یابد. سپس جنین جوان به جای انتقال به رحم، به لوله فالوپ منتقل می شود.
انتقال سلول جنسی به لوله فالوپ یا GIFT
در این روش تخم و اسپرم به لوله فالوپ زن فرستاده می شوند. بنابراین لقاح در بدن زن اتفاق می افتد.
تزریق اسپرم درون سیتوپلاسمی یا ICSI
این روش اغلب برای زوجینی انجام می شود که مشکل جدی اسپرم دارند. گاهی این روش برای زوج های مسن تر یا برای کسانی که IVF در آن ها با شکست مواجه شده، انجام می شود. در این روش تنها اسپرم به تخم رسیده تزریق می شود سپس جنین به لوله فالوپ یا رحم منتقل می شود.
در روش های ART گاهی نیاز به تخمک های اعطا شده یعنی تخمک های یک زن دیگر، اسپرم اعطا شده یا جنین فریز شده اولیه دارد. تخم های اعطا شده معمولا برای زنانی استفاده می شوند که نمی توانند تخمک تولید کنند. تخمک و اسپرم اعطا شده گاهی برای زوجینی انجام می شود که بیماری ژنتیکی دارند که به نوزاد منتقل می شود. زن یا زوج نابارور همچنین می توانند از جنین های اعطا شده استفاده کنند. جنین اعطا شده به رحم زن منتقل می شود که در این حالت بچه از نظر ژنتیکی به هیچ از والدین شبیه نیست.
فرزند خواندگی
زنانی که تخمک ندارند و یا تخمک های سالمی ندارند ممکن است برای این روش توصیه شوند. بدین ترتیب که زن دیگری قبول می کند تا با استفاده از تخمک خودش و اسپرم شوهرش باردار شود و جنین را نیز در رحم خودش پرورش دهد و بعد از تولد، نوزاد را در اختیار زوجین متقاضی قرار دهد تا او را به عنوان فرزند خوانده خود نگهداری کنند. همان طور که واضح است بچه از نظر ژنتیکی مربوط به این زن و شوهرش می باشد که جنین را به وجود آورده و در رحمش پروش داده است.
حامل
زنانی که تخمدان و تخمک سالمی دارند ولی توانایی نگهداری جنین در رحم را ندارند، و یا بیماری های جدی دارند که نمی توانند باردار باشند از حامل استفاده می کنند. در این روش تخمک زن را می گیرند و با اسپرم شوهرش لقاح می دهند سپس جنین را در رحم زن دیگری به نام حامل قرار می دهند. از نظر ژنتیکی حامل ارتباطی با جنین ندارد و بعد از تولد به پدر و مادرش تحویل داده می شود.
در تحقیقاتی نشان داده شده است که بچه هایی که از روش ART به دنیا می آیند دو تا چهار برابر بیشتر از بچه های دیگر دچار نقص های مادرزادی هستند. این نقص ها بیشتر شامل مشکلات قلبی، سیستم گوارشی و لب شکری یا شکاف کام است و علت این نقص ها هنوز مشخص نیست. والدینی که روش ART را انتخاب می کنند بایستی از عوارض، خطرات و نقص های بالا مطلع باشند و این روش ها را با آگاهی از سود و زیان آن انتخاب کنند.
ترجمه: سمیه مظفری
مطالب مرتبط:
- خواب در طی بارداری
- باید و نباید های تغذیه ای در بارداری
- اندازه شکم مادر و رشد جنین در طی بارداری
- چگونه مي توانيد از سرطان سينه در امان باشيد
- از دست دادن وزن بعد از بچه دار شدن
