کلیه ها کار سختی دارند. مواد زاید در جریان خون را فیلتر و دفع می کنند. کلیه ها تعادل مایعات را در کل بدن حفظ می کنند همین طور هورمون هایی را آزاد می کنند که نتیجه آن تولید گلبول های قرمز، سلامت استخوان ها و تنظیم فشار خون است.
ما آگاهانه و ناآگاهانه کلیه های خود را در معرض رژیم غذایی، داروها و سموم محیطی زیادی قرار می دهیم. نتیجه می تواند یک کشمکش با سرطان کلیه، سنگ، بیماری کلیه پلی کیستیک یا حتی نارسایی کلیه باشد.
برخی از فشارها، استرس و سختی ها برای کلیه ها مضر است و از آن جا که کلیه ها برای مقابله با سموم طراحی شده اند، می توانیم اطمینان داشته باشیم که کلیه های ما سخت و محکم هستند همان طور که هر اندامی بار سنگین صدمات و فشارهای زیاد را تحمل می کند.
شاید تعجب کنید که تعداد زیادی از مواد غذایی می توانند به کلیه ها آسیب برساند، حتی غذاهای به ظاهر سالم نیز می تواند آسیب رسان باشد.
اطمینان حاصل کنید که 7 ماده غذایی زیر را بیش از حد مصرف نکنید
1. آجیل
اگر مستعد ابتلا به سنگ کلیه هستید، آجیل ها میان وعده خوبی نیستند. آن ها حاوی دسته ای از مواد معدنی به نام اگزالات هستند که در شایع ترین نوع سنگ کلیه یافت می شوند. اگر در گذشته سنگ داشته اید، آجیل ها را از رژیم غذایی خود حذف کنید.
مهم است افراد سالم نیز بدانند که این غذاها نیز حاوی اگزالات هستند: اسفناج، چغندر، چیپس سیب زمینی، سبوس گندم.
برخی از این موارد از جمله آجیل ها می توانند مکمل های سالم و خیلی خوبی برای رژیم غذایی شما باشند. اما مانند همه مواد غذایی حفظ توازن و تعادل مهم است. انواع سبزیجات را به جای اسفناج جایگزین کنید و آجیل را فقط در حد اعتدال بخورید.
2. آووکادوها
نه تنها آووکادو! بلکه زیاده روی در تمام میوه های سبز و خامه ای که چربی زیادی دارند برای بدن مناسب نیست. آووکادو مقدار زیادی پتاسیم دارد که مایعات، تعادل الکترولیت و سطح pH را کنترل می کنند. کلیه ها برای انجام درست کار خود به تعادل مناسب پتاسیم و سدیم تکیه می کنند، بنابراین مصرف بیش از حد این یون ها مشکلاتی را ایجاد می کند.
هایپرکالمی حضور بیش از حد پتاسیم در خون است و این در افراد مبتلا به بیماری پیشرفته کلیه اتفاق می افتد. اغلب باعث حالت تهوع، ضعف، بی حسی و کندی ضربان قلب می شود.
اگر سابقه بیماری کلیوی ندارید، بیش از حد نگران آووکادو یا پتاسیم نباشید. به هر حال اکثر ما به اندازه کافی پتاسیم در رژیم های غذایی روزمره دریافت نمی کنیم.
3. کافئین
اگر هر روز صبح به خوردن یک فنجان قهوه یا چای وابسته هستید، اصلا خوب نیست. نوشابه و نوشیدنی انرژی زا نیز به همین صورت خطرناک هستند اگر شما سابقه ی مشکل کلیه دارید. مطالعات نشان می دهد که مصرف طولانی مدت کافئین می تواند بیماری مزمن کلیه را بدتر کند و ممکن است خطر سنگ کلیه را افزایش دهد.
کافئین یک ادرارآور خفیف است که بر توانایی کلیه ها در جذب آب تأثیر می گذارد. در مقادیر معقول، خوردن نوشیدنی های کافئین دار مانع از دسترسی کلیه ها به آب کافی برای انجام کار خود نمی شود، اما مصرف بیش از حد کافئین مشکل دار خواهد بود.
کافئین همچنین جریان خون را تحریک کرده و از این طریق فشار خون را افزایش می دهد. باز هم اگر فشار خون طبیعی دارید، مشکلی ندارد، اما اگر فشار خونتان بالا باشد، باید مراقب باشید.
4. محصولات لبنی
محصولات لبنی از جمله شیر، پنیر و ماست مملو از کلسیم هستند و باعث افزایش سطح کلسیم در ادرار می شوند. این با خطر بیشتر سنگ کلیه مرتبط است.
برای افرادی که در حال حاضر مبتلا به بیماری کلیوی هستند، کاهش مصرف لبنیات به اثبات رسیده است که کار فیلترینگ انجام شده توسط کلیه ها آسان تر خواهد شد. کاهش مصرف لبنیات می تواند نیاز به دیالیز را به تأخیر اندازد.
کره یک فرآورده لبنی با چربی اشباع بالاست و خطر ابتلا به بیماری های قلبی را بالا می برد. متأسفانه بیماری قلبی عامل اصلی خطر مشکلات کلیوی است و بیماری کلیوی خطرات مشابهی را برای قلب ایجاد می کند.
برای پر کردن نان در صبحانه خود به جای کره از سبزیجات مزه دار شده با روغن زیتون و چاشنی ها استفاده کنید تا علاقه و وابستگی تان به کره کاهش یابد.
5. نمک
سدیم در ترکیب با پتاسیم برای حفظ تعادل مایعات در بدن کار می کند که برای عملکرد صحیح کلیه ها بسیار مهم است. اما اکثر ما بیش از حد سدیم را در رژیم های غذایی خود مصرف می کنیم، حتی قبل از اینکه نمک غذا را بر سر سفره آوریم. محصولات فرآوری شده حاوی یک تن از آن هستند، بیش از آنچه شما حتی فکرش را کنید.
سدیم بیش از حد باعث می شود که کلیه ها آب را به منظور رقیق کردن نمک موجود در جریان خون خود نگه دارند و این فشار سنگینی بر آن ها وارد می کند.
عادت به زیاد خوردن نمک در طولانی مدت باعث افزایش فشار خون می شود و در واقع می تواند به نفرون های کلیه آسیب برساند، نفرون ها ساختارهای میکروسکوپی هستند که مواد زاید را فیلتر می کنند.
6. گوشت
گوشت حاوی مقدار قابل توجهی پروتئین است. اکنون پروتئین برای فرآیندهای رشد و سلامت ماهیچه های ما بسیار مهم است اما سوخت و ساز آن یکی از سخت ترین کارهایی است که کلیه های ما انجام می دهند.
رژیم غذایی سرشار از پروتئین های حیوانی همچنین خطر ابتلا به سنگ کلیه را افزایش می دهد. به همین دلایل رژیم غذایی با پروتئین بالا برای افراد مبتلا به بیماری کلیوی توصیه نمی شود.
گوشت، به خصوص اندام ها مانند جگر، دارای غلظت بالایی از پورین هستند. پورین تحریک به تولید اسید اوریک می کند، اسید اوریک یک محصول دفعی و زاید است که به طور معمول توسط کلیه ها پردازش می شود. اسید اوریک زیادی فشرده شده و می تواند باعث ایجاد سنگ شود.
7. شیرین کننده های مصنوعی
اگر به منظور کاهش مصرف قند خود به شیرین کننده های مصنوعی تکیه می کنید، در حقیقت به بدنتان هیچ کمکی نکردید. در حالی که نظرات در مورد ایمنی کلی این جایگزین های قند متفاوت است، می دانیم که تنها مصرف دو نوشابه در روز باعث کاهش عملکرد کلیه خواهد شد.
برخی مطالعات به این نتیجه رسیده اند که افرادی که در نوشیدنی های خود از شیرین کننده های مصنوعی استفاده می کنند، در مجموع قند کمتری مصرف نمی کنند اما اگر هنوز می خواهید از یک جایگزین قند استفاده کنید، استویا بهترین گزینه برای شماست.
استویا یک عصاره گیاهی طبیعی است که صدها سال در آمریکای جنوبی مورد استفاده قرار گرفته و هیچ عوارض جانبی از آن گزارش نشده است.
در یاد بگیر دات کام مقاله ای با عنوان “استویا یا شیرین برگ جایگزین شکر، خواص و نحوه کاشت آن” تهیه شده است که اطلاعات مفیدی در مورد استویا در اختیار شما قرار می دهد.
هر یک از غذاها و مواد افزودنی غذایی موجود در لیست بالا باید در حد اعتدال خورده شود چون بار سنگینی که بر روی کلیه های می گذارد.
اگر عملکرد کلیوی سالمی دارید، اکثر آن ها لزوماً خطرناک نیستند اما قطعاً برای افرادی که به بیماری کلیوی مبتلا شده اند، توصیه نمی شود.
و از آنجا که کلیه ها چنین نقش مهمی در سم زدایی از بدن دارند، حس خوبی است که بتوانیم در مراقبت از آن ها تمام تلاش خود را انجام دهیم.
ترجمه: سمیه مظفری
