زمانی که حاصل ضربی را به هر روشی به دست آورده اید و حال می خواهید مطمئن شوید که جوابتان درست بوده یا نه می توانید روش های زیر را بکار ببندید. همچنین برای افرادی که شغل آنها حساب و کتاب است مثل حسابدارها و کارمندان بانک این روشها می تواند سرعت و دقت کار آنها را بالا ببرد. همین طور دانش آموزان و شرکت کنندگان در کنکور یا دیگر آزمونها نیز علاقه دارند تا این روش ها را بیاموزند تا در تست زنی سرعت و دقت آنها بالاتر رود.
در مثال اول این مقاله سعی داریم ضرب عدد 12 در یک عدد دو رقمی را به روشی ساده و بدون نیاز به ماشین حساب به گونه ای آموزش دهیم که بسیار ساده تر از روش ضرب معمول به جواب برسید. ضرب عدد 12 تا 19 در یک عدد چند رقمی با همین روش انجام میشود.
در مثال دوم ضرب عدد 15 در یک عدد سه رقمی آموزش داده می شود. بنابراین اعداد 12 تا 19 در یک عدد سه رقمی یا چند رقمی نیز به همین روش قابل انجام است.
ضرب عدد 12 تا 19 در یک عدد دو رقمی
برای ضرب عدد 12 تا 19 در یک عدد چند رقمی کافیست فرمول زیر را به کار ببندید:
AB نشان دهنده هر عددی است AB
D نشان دهنده عدد 2 تا 9 است * 1D
_____________
D*A D*B
B +0+
در ابتدا بایستی دو طرف عدد صفر بگذارید. مثلا برای بدست آوردن حاصل ضرب عدد 54 در 12 بایستی دو طرف 54 را صفر بگذارید (0540)
بعد D که در اینجا 2 است را در یکان عدد ضرب می کنید (4*2) و با رقم سمت راست آن که صفر است، جمع می کنید (4*2+0)=8
سپس اولین رقم سمت راست عدد یعنی 0 را در نظر نگیرید بعد 2 را در رقم دهگان عدد ضرب کنید و با عدد سمت راست آن یعنی 4 جمع کنید (5*2+4)=14 در اینجا حاصل دو رقمی یعنی 14 شده است بنابراین 4 آن را بنویسید و 1 را به جمع بعدی اضافه کنید.
مجددا رقم دیگری از سمت راست یعنی 4 را در نظر نگیرید، 2 را در رقم دیگر ضرب و با عدد راستش یعنی 5 و همچنین 1 باقیمانده از مرحله قبل، جمع کنید (0*2+5+1)=6
بنابراین حاصل برابر است با 648
ضرب عدد 12 تا 19 در یک عدد سه رقمی
حال مثالی از ضرب 12 تا 19 در یک عدد سه رقمی می زنیم. مثلا 342 در 15، ابتدا دو طرف عدد را صفر بگذارید (03420)
بعد D که در اینجا 5 است را در یکان عدد ضرب می کنید (2*5) و با رقم سمت راست آن که صفر است جمع می کنید (5*2+0)=10 که صفر (یکان عدد ده) را بگذارید و 1 را به مرحله بعدی اضافه کنید.
سپس اولین رقم سمت راست عدد یعنی 0 را در نظر نگیرید بعد 5 را در رقم دهگان عدد یعنی 4 ضرب کنید و با عدد سمت راست آن، 2، به علاوه عدد 1 باقیمانده از مرحله قبل، جمع کنید (4*5+2+1)=23 که 3 نوشته می شود و 2 برای جمع به مرحله بعدی برده می شود.
مجددا رقم دیگری از سمت راست یعنی 2 را در نظر نگیرید، 5 را در رقم صدگان ضرب و با عدد راستش یعنی 4 و 2 باقیمانده از مرحله قبل، جمع کنید (3*5+4+2)=21 که 1 آن را نوشته و 2 را به مرحله بعدی اضافه می کنید.
در مرحله آخر عدد بعدی یعنی 4 را در نظر نگیرید، 5 را در صفر سمت چپ ضرب کنید و با 3 و 2 باقیمانده از مرحله قبل، جمع کنید (0*5+3+2)=5
بنابراین حاصل برابر است با 5130
مسلما با چند بار تمرین کردن می توانید این روشها را به خاطر بسپارید و در موقع نیاز از آنها استفاده کنید. امیدواریم از انجام این روشها لذت و استفاده بیشتر را برده باشید.
فهیمه مظفری
